3. ลักษณะของกลุ่มชุดดินและของชุดดินในกลุ่มและการประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดิน

        3.1 ลักษณะของกลุ่มชุดดิน ลักษณะเนื้อดินบนเป็นดินเหนียวหรือดินเหนียวปนทรายสีเทาเข้ม ส่วนดินชั้นล่างเป็นดินเหนียวสีเทาหรือเทาอ่อนหรือเทาอ่อนปนน้ำตาล พบจุดประสีน้ำตาลและสีเหลืองหรือสีแดงตลอดหน้าตัดดิน และมักพบสารพวกเหล็กและแมงกานีสรวมตัวกันเป็นก้อน ๆ ในดินชั้นบนและดินชั้นรอง ในบางพื้นที่พบปูนที่เกาะรวมตัวกันเป็นก้อน ๆ อยู่ในดินชั้นล่างลึก ๆ ปฏิกิริยาดินเป็นกรดปานกลางถึงเป็นกรดเล็กน้อย ค่าความเป็นกรดเป็นด่างอยู่ระหว่าง 6.0 – 6.5 ถ้าพบสารพวกปูนอยู่ในหน้าตัดของดินจะมีปฏิกิริยาเป็นด่างปานกลาง ค่าความเป็นกรดเป็นด่างอยู่ระหว่าง 7.5 – 8.0 ดินมีความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง

        3.2 ลักษณะของชุดดินในกลุ่ม

            3.2.1 ชุดดินหางดง (Hang Dong series) ลักษณะเนื้อดินบนเป็นดินเหนียวหรือดินร่วนเหนียวหรือดินร่วนเหนียวปนทรายแป้งสีเทาเข้มหรือสีเทา ส่วนดินชั้นล่างเป็นดินเหนียวหรือดินเหนียวปนทรายแป้งสีเทา พบจุดประสีน้ำตาลปนเหลืองหรือน้ำตาลแก่ตลอดหน้าตัดดินปฏิกิริยาของดินเป็นกรดปานกลางถึงเป็นด่างอย่างอ่อน ค่าความเป็นกรดเป็นด่างอยู่ระหว่าง 6.0 – 7.5 และจะมีค่าเพิ่มขึ้นตามความลึก

            3.2.2 ชุดดินพาน (Phan series) ลักษณะเนื้อดินบนร่วนเหนียวหรือร่วนเหนียวปนทรายแป้งสีน้ำตาลปนเทาหรือสีเทาอ่อนปนน้ำตาล ส่วนดินชั้นล่างเป็นดินเหนียวหรือดินเหนียวปนทรายแป้งสีเทาหรือเทาอ่อน พบจุดประสีน้ำตาลแก่และน้ำตาลปนเหลืองในดินชั้นบนและสีแดงในดินชั้นล่าง ปฏิกิริยาดินเป็นกรดเล็กน้อยถึงเป็นด่างปานกลาง ค่าความเป็นกรดเป็นด่างอยู่ระหว่าง 6.5 – 8.0 และมีค่าเพิ่มขึ้นตามความลึก

            3.2.3 ชุดดินและงู (Langu series) ลักษณะเนื้อดินบนเป็นดินร่วนหรือร่วนเหนียวหรือร่วนปนทรายแป้งสีเทาเข้มหรือน้ำตาลเข้มปนเทา ส่วนดินชั้นล่างเป็นดินเหนียวหรือเหนียวปนทรายแป้งสีเทาหรือเทาอ่อน พบจุดประสีน้ำตาลและเหลืองตลอดหน้าตัดดินและมักพบปูน เหล็ก และแมงกานีส เกาะตัวกันเป็นก้อนในดินชั้นล่าง ปฏิกิริยาดินเป็นกรดปานกลางในดินชั้นบนและเป็นด่างปานกลางในดินชั้นล่าง ค่าความเป็นกรดเป็นด่างอยู่ระหว่าง 6.0 – 8.0

        3.3 การประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดิน

                 ในการประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดินอาศัยคุณสมบัติทางเคมีที่ได้จากการวิเคราะห์ดินที่เป็นตัวแทนของชุดดินในกลุ่ม คุณสมบัติทางเคมีที่กล่าวได้แก่ค่าความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวก (C.E.C) เปอร์เซ็นต์การอิ่มตัวด้วยเบส (B.S) ปริมาณอินทรียวัตถุ (O.M.) ปริมาณฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช โดยพิจารณาเฉพาะผิวดินบนหนา 30 ซม. วิธีการประเมินใช้วิธีในคู่มือการวินิจฉัยคุณภาพของดินสำหรับประเทศไทย (Soil Interpretation Handbook for Thailand, 1973) พิมพ์เผยแพร่โดยกรมพัฒนาที่ดิน ซึ่งผลของการประเมินพอสรุปได้ดังนี้

   ตารางที่ 1 ผลการวิเคราะห์ดินและระดับความอุดมสมบูรณ์ของชุดดิน

    สรุป จากการประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดินชุดหางดง พาน และละงู พบว่าเป็นดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางทั้งสิ้น